| ![](/images/1pixel.gif) |
sinusitis | ahmed saed baker - 08.02.2011 20:57
Sinusitis Presentatie terugkomweek Co-schap Keel- Neus – Oor A.Saed Baker Inhoud Klinische presentatie (klinische scenario) Anatomie en fysiologie van sinussen Sinussen functies Definitie sinusitis Vormen Oorzaken Pathosfysiologie Symptomen Diagnostiek Behandeling Complicatie Patiënt komt bij huisarts Mevr X 37 jaar oud Sinds 3 maanden continu verkouden Sinds 3 weken hoofdpijn Continue aanwezig Verstopt gevoel in de neus Pijn rond sinussen (frontalis ,ethmoidalis, maxillaris) Af en toen hoesten met groen sputum. Keelpijn- ,oorpijn-,neuspijn – Geen slikklachten wel continu slijm slikken. Geen koorts, voelt zich niet ziek Tinnitus -, vertigo - gehoorverlies – otorhoe – Voelt rare smaak in de mond Af en toe neus uitvloed Allergie : – VG: blanco. Medicatie: – Intoxicaties: roken - alcohol – Werk: huisvrouw Familiare anamnese:geen bijzonderheden Lichamelijke onderzoek: oren: geen bijzonderheden neus: geen bijzonderheden keel: geen bijzonderheden Mond: roodheid en irritatie achter Aanvullende onderzoek: Rhinoscopie :rode irritatie en slijm rond concha media DD Sinusitis :pansinusitis patiënt specifiek BlW infectie Faryngitis Faryngo- laryngitis Adenositis Tonsilitis Behandeling: -Pijnstillers :paracetamol tab.500 mg zo nodig. -Neusspray xylometazoline 0.1% gedurende 1week -AB: doxycicline 100mg ,begin dosis eerste dag 1dd (200mg) daarna 1dd(100mg) een week ,contra-indicatie :zw en borstvoeding. Elaboratie: normaal geen controle nodig als er geen alarm symptomen Contact opnemen met de HA als na een week de klachten blijven aanwezig. Leerdoel:Sinussen Anatomie en Fysiologie -Sinus frontalis , Sinus maxillaris , Sinus ethmoïdalis, Sinus sphenoidalis - zijn benige structuren bekleed met trilhaarepitheel, worden aangeduid met de naam van het bot. -sinus frontalis en maxillaris draineren in de voorste deel van sinus ethmoidalis die op zijn beurt draineert onder de concha media . sinus sphenoidalis en de achterste ethmoid draineren in de bovenste neusgang concha superior Functie van sinussen Geen of een bouwdeel van de schedel Secreet vorming -Mucociliair transport of drainage -Afvoering van de slijm naar neus -Bescherming van de hersenen tegen geweld Definitie sinusitis en indeling - Ontsteking van het slijmvlies van de neusbijholten al dan niet met secreet in de neus of ontsteking van mucosa van sinussen -Indeling: Acute sinusitis: Symptomen niet langer dan 6-8 weken of Per jaar minder dan 4 episoden acute symptomen duur 4 episoden van acute symptomen minstens 10 dagen Blijvende veranderingen CT-scan Kinderen: Acuut: Binnen 12 weken verdwenen Chronisch: Geen uitgesproken symptomen; langer dan 12 weken Vormen van sinusitis Sinusitis maxillaris; Ethmoiditis ; Sinusitis frontalis; Sphenoiditis Meestal meerdere tegelijk aangedaan Enkel- of dubbelzijdig Pansinusitis: Sinusitis van alle sinussen die draineren onder de concha media Oorzaken Virale infectie: Spontane genezing Anatomisch: Ostiomeatale complex Drainage frontalis; maxillaris en voorste ethmoidcellen. Kinderen: Immaturiteit immuunsysteem (IgG2, IgG4) Bacteriën: H. influenza, S. Pneumoniae, M. Catarrhalis Eventueel schimmels Pathosfysiologie 1 Drainagebelemmering t.h.v infundibulum Oorzaak:infectiefocus, poliep en/of anatomische vernauwingen. Secreet kan moeilijk worden afgevoerd waardoor hoopt zich in de de sinusholten en dat is een voedingsbodem voor bacteriën ontsteking Dentogene sinusitis maxillaris Oorzaak: doorbraak tandabces of na een wortelkanaalbehandeling Eenzijdige ontsteking bij een patiënt met dentogene problemen. Corpus alienum Neusobstructie meestal bij kinderen met een eenzijdige purulente secretie. Pathosfysiologie 2 Barotrauma of aerosinusitis Afsluiting ostium sinus maxillaris of frontalis tijdens duiken/vliegen door slijmvlieszwelling of poliep Gaat als ventiel werken onder- of overdruk heftige pijn beperkt tot 1 sinus. Geen rhinorroe. Sereuze sinusitis Afsluiting ostium sinus vult zich met steriel sereus vocht drukgevoel door ophoping Geïsoleerde schimmelinfecties Cystic fibrose Primaire ciliaire dyskinesie dysfunctie van de trilhaarcellen waardoor het slijm niet kan worden afgevoerd. Symptomen Purulente neusafscheiding Neusverstopping Hoofd- en aangezichtspijn Acute sinusitis: Ernstige vorm: Hoge koorts; vooral bij kinderen Niet-ernstige vorm: Milde koorts Hoofdpijn van sinogene aard (altijd) gepaard met neussymptomen Diagnostiek 1 Anamnese KNO-onderzoek: Gezwollen neusmucosa; secreties Percussie pijnlijk Diafanoscopie Als follow-up na radiologisch onderzoek Microbiologisch onderzoek CT Beter dan Rӧntgen Op indicatie Diagnostiek 2 Behandeling I herstellen van drainage en beluchting van de bijholten met zo veel mogelijk behoud van het slijmvlies Acute virale rhinosinusitis Stomen Neusdruppels/neusspray met fysiologisch zout Eventueel paracetamol tegen pijn Acute bacteriële rhinosinusitis Antibiotica Kaakspoeling Chronische rhinosinusitis Lokale corticosteroïden Langdurig behandeltraject met antibiotica FESS Behandeling II neusspoelen met fysiologisch zout stomen met warme vochtige lucht bevordert neuspassage en vermindert allergische reactie lokale decongestiva: verminderen bloedtoevoer naar slijmvlies verbetering neuspassage Benadeling III Antimicrobiële behandeling kweek De meest voorkomende verwekkers zijn: Streptococcus pneumoniae Haemophilus influenzae Moraxella catarrhalis doxycycline of amoxicilline bij allergie/intolerantie: erytromycine of azitromycine. Duur: Huisartsen: 3-7 dagen KNO artsen: 10-14 dagen 6 wk – 3 md co-trimoxazol als onderhoudstherapie in lage dosering. Behandeling IV Systemische corticosteroïden Kortdurende stootkuur Bij 50% neuspassageklachten + anosmie effectief Lokale corticosteroïden Poeder, spray of druppels Antihistiminica Bij allergische rhinitis Leukotrieenantagonisten remmen de werkingen van leukotriënen (ontstekingsmediatoren zijn bij astma) Effect bij rhinosinusitis niet goed bekend Behandeling V Kaakpunctie en kaakspoeling holle naald in de kaakholte aanwezig secreet wordt opgezogen + holte gespoeld fysiologische zoutoplossing secreet en de fysiologische oplossing verlaat de sinus maxillaris via het natuurlijk ostium. FESS = functional endoscopic sinus surgery afvoertraject van de kaakholte verruimd ter plaatse van het infundibulum. Antrostomie volgens Claoué Formatie van een luik tussen de kaakholte en de onderste neusgang Effectief bij trilhaarpathologie waarbij de normale drainage ostium verstoord is Complicatie Orbitaal: Lamina orbitalis flinterdun Uiteindelijk orbitale cellulitis met abcesvorming. Intracranieel: Hersenabces via (in 2/3e van gevallen) doorbraak frontale sinus Vascularisatie verspreidingsroute bij jongvolwassenen het sterkst ontwikkeld D/ CT met contrast; MRI B/ AB, drainage Bot: Infectie beenmerg voorzijde frontale sinus Osteomyelitis maxilla bij zuigelingen na doorbraak tandkiemen Behandeling Complicatie Chirurgische complicaties 1%: Penetratie orbita: oogspierproblemen en beschadiging van de n.opticus Penetratie voorste schedelgroeve: liquorroe, meningitis en cerebrale beschadiging. Beschadiging belangrijke vasculaire structuren. Moeilijkheid van neusbijholtenchirurgie: Enorme individuele variatie van de anatomie. Nauw operatiegebied wat moeilijk te benaderen is. Het zicht kan gemakkelijk worden belemmerd door een bloeding. Prognose Sinusitis komt vaak voor Sinusitis is over het algemeen een niet-ernstige aandoening Indien zich complicaties voordoen moet snel gehandeld worden het is levenbedreigend Literatuur Leerboek keel-neus en oorheelkunde prof. Dr. E. H Huizing NHG standaarden 2007 Update Chirurgie Medische Immunologie 21 April 2010 Libre de Bruxelles universite Bijlage 1 Bijlage 2 infibudulum Doorgang van de neus naar de voorhoofdsholte
| sinusitis | a.saed baker - 08.02.2011 21:02
Sinusitis Presentatie terugkomweek Co-schap Keel- Neus – Oor A.Saed Baker Inhoud Klinische presentatie (klinische scenario) Anatomie en fysiologie van sinussen Sinussen functies Definitie sinusitis Vormen Oorzaken Pathosfysiologie Symptomen Diagnostiek Behandeling Complicatie Patiënt komt bij huisarts Mevr X 37 jaar oud Sinds 3 maanden continu verkouden Sinds 3 weken hoofdpijn Continue aanwezig Verstopt gevoel in de neus Pijn rond sinussen (frontalis ,ethmoidalis, maxillaris) Af en toen hoesten met groen sputum. Keelpijn- ,oorpijn-,neuspijn – Geen slikklachten wel continu slijm slikken. Geen koorts, voelt zich niet ziek Tinnitus -, vertigo - gehoorverlies – otorhoe – Voelt rare smaak in de mond Af en toe neus uitvloed Allergie : – VG: blanco. Medicatie: – Intoxicaties: roken - alcohol – Werk: huisvrouw Familiare anamnese:geen bijzonderheden Lichamelijke onderzoek: oren: geen bijzonderheden neus: geen bijzonderheden keel: geen bijzonderheden Mond: roodheid en irritatie achter Aanvullende onderzoek: Rhinoscopie :rode irritatie en slijm rond concha media DD Sinusitis :pansinusitis patiënt specifiek BlW infectie Faryngitis Faryngo- laryngitis Adenositis Tonsilitis Behandeling: -Pijnstillers :paracetamol tab.500 mg zo nodig. -Neusspray xylometazoline 0.1% gedurende 1week -AB: doxycicline 100mg ,begin dosis eerste dag 1dd (200mg) daarna 1dd(100mg) een week ,contra-indicatie :zw en borstvoeding. Elaboratie: normaal geen controle nodig als er geen alarm symptomen Contact opnemen met de HA als na een week de klachten blijven aanwezig. Leerdoel:Sinussen Anatomie en Fysiologie -Sinus frontalis , Sinus maxillaris , Sinus ethmoïdalis, Sinus sphenoidalis - zijn benige structuren bekleed met trilhaarepitheel, worden aangeduid met de naam van het bot. -sinus frontalis en maxillaris draineren in de voorste deel van sinus ethmoidalis die op zijn beurt draineert onder de concha media . sinus sphenoidalis en de achterste ethmoid draineren in de bovenste neusgang concha superior Functie van sinussen Geen of een bouwdeel van de schedel Secreet vorming -Mucociliair transport of drainage -Afvoering van de slijm naar neus -Bescherming van de hersenen tegen geweld Definitie sinusitis en indeling - Ontsteking van het slijmvlies van de neusbijholten al dan niet met secreet in de neus of ontsteking van mucosa van sinussen -Indeling: Acute sinusitis: Symptomen niet langer dan 6-8 weken of Per jaar minder dan 4 episoden acute symptomen duur 4 episoden van acute symptomen minstens 10 dagen Blijvende veranderingen CT-scan Kinderen: Acuut: Binnen 12 weken verdwenen Chronisch: Geen uitgesproken symptomen; langer dan 12 weken Vormen van sinusitis Sinusitis maxillaris; Ethmoiditis ; Sinusitis frontalis; Sphenoiditis Meestal meerdere tegelijk aangedaan Enkel- of dubbelzijdig Pansinusitis: Sinusitis van alle sinussen die draineren onder de concha media Oorzaken Virale infectie: Spontane genezing Anatomisch: Ostiomeatale complex Drainage frontalis; maxillaris en voorste ethmoidcellen. Kinderen: Immaturiteit immuunsysteem (IgG2, IgG4) Bacteriën: H. influenza, S. Pneumoniae, M. Catarrhalis Eventueel schimmels Pathosfysiologie 1 Drainagebelemmering t.h.v infundibulum Oorzaak:infectiefocus, poliep en/of anatomische vernauwingen. Secreet kan moeilijk worden afgevoerd waardoor hoopt zich in de de sinusholten en dat is een voedingsbodem voor bacteriën ontsteking Dentogene sinusitis maxillaris Oorzaak: doorbraak tandabces of na een wortelkanaalbehandeling Eenzijdige ontsteking bij een patiënt met dentogene problemen. Corpus alienum Neusobstructie meestal bij kinderen met een eenzijdige purulente secretie. Pathosfysiologie 2 Barotrauma of aerosinusitis Afsluiting ostium sinus maxillaris of frontalis tijdens duiken/vliegen door slijmvlieszwelling of poliep Gaat als ventiel werken onder- of overdruk heftige pijn beperkt tot 1 sinus. Geen rhinorroe. Sereuze sinusitis Afsluiting ostium sinus vult zich met steriel sereus vocht drukgevoel door ophoping Geïsoleerde schimmelinfecties Cystic fibrose Primaire ciliaire dyskinesie dysfunctie van de trilhaarcellen waardoor het slijm niet kan worden afgevoerd. Symptomen Purulente neusafscheiding Neusverstopping Hoofd- en aangezichtspijn Acute sinusitis: Ernstige vorm: Hoge koorts; vooral bij kinderen Niet-ernstige vorm: Milde koorts Hoofdpijn van sinogene aard (altijd) gepaard met neussymptomen Diagnostiek 1 Anamnese KNO-onderzoek: Gezwollen neusmucosa; secreties Percussie pijnlijk Diafanoscopie Als follow-up na radiologisch onderzoek Microbiologisch onderzoek CT Beter dan Rӧntgen Op indicatie Diagnostiek 2 Behandeling I herstellen van drainage en beluchting van de bijholten met zo veel mogelijk behoud van het slijmvlies Acute virale rhinosinusitis Stomen Neusdruppels/neusspray met fysiologisch zout Eventueel paracetamol tegen pijn Acute bacteriële rhinosinusitis Antibiotica Kaakspoeling Chronische rhinosinusitis Lokale corticosteroïden Langdurig behandeltraject met antibiotica FESS Behandeling II neusspoelen met fysiologisch zout stomen met warme vochtige lucht bevordert neuspassage en vermindert allergische reactie lokale decongestiva: verminderen bloedtoevoer naar slijmvlies verbetering neuspassage Benadeling III Antimicrobiële behandeling kweek De meest voorkomende verwekkers zijn: Streptococcus pneumoniae Haemophilus influenzae Moraxella catarrhalis doxycycline of amoxicilline bij allergie/intolerantie: erytromycine of azitromycine. Duur: Huisartsen: 3-7 dagen KNO artsen: 10-14 dagen 6 wk – 3 md co-trimoxazol als onderhoudstherapie in lage dosering. Behandeling IV Systemische corticosteroïden Kortdurende stootkuur Bij 50% neuspassageklachten + anosmie effectief Lokale corticosteroïden Poeder, spray of druppels Antihistiminica Bij allergische rhinitis Leukotrieenantagonisten remmen de werkingen van leukotriënen (ontstekingsmediatoren zijn bij astma) Effect bij rhinosinusitis niet goed bekend Behandeling V Kaakpunctie en kaakspoeling holle naald in de kaakholte aanwezig secreet wordt opgezogen + holte gespoeld fysiologische zoutoplossing secreet en de fysiologische oplossing verlaat de sinus maxillaris via het natuurlijk ostium. FESS = functional endoscopic sinus surgery afvoertraject van de kaakholte verruimd ter plaatse van het infundibulum. Antrostomie volgens Claoué Formatie van een luik tussen de kaakholte en de onderste neusgang Effectief bij trilhaarpathologie waarbij de normale drainage ostium verstoord is Complicatie Orbitaal: Lamina orbitalis flinterdun Uiteindelijk orbitale cellulitis met abcesvorming. Intracranieel: Hersenabces via (in 2/3e van gevallen) doorbraak frontale sinus Vascularisatie verspreidingsroute bij jongvolwassenen het sterkst ontwikkeld D/ CT met contrast; MRI B/ AB, drainage Bot: Infectie beenmerg voorzijde frontale sinus Osteomyelitis maxilla bij zuigelingen na doorbraak tandkiemen Behandeling Complicatie Chirurgische complicaties 1%: Penetratie orbita: oogspierproblemen en beschadiging van de n.opticus Penetratie voorste schedelgroeve: liquorroe, meningitis en cerebrale beschadiging. Beschadiging belangrijke vasculaire structuren. Moeilijkheid van neusbijholtenchirurgie: Enorme individuele variatie van de anatomie. Nauw operatiegebied wat moeilijk te benaderen is. Het zicht kan gemakkelijk worden belemmerd door een bloeding. Prognose Sinusitis komt vaak voor Sinusitis is over het algemeen een niet-ernstige aandoening Indien zich complicaties voordoen moet snel gehandeld worden het is levenbedreigend Literatuur Leerboek keel-neus en oorheelkunde prof. Dr. E. H Huizing NHG standaarden 2007 Update Chirurgie Medische Immunologie 21 April 2010 Libre de Bruxelles universite Bijlage 1 Bijlage 2 infibudulum Doorgang van de neus naar de voorhoofdsholte
E-Mail: jbs5514@yahoo.com | |
aanvullingen | |